Jak gminy w Polsce używają GIS – 5 konkretnych przykładów z wdrożeń

W wydziale dróg, planowania przestrzennego i mienia codziennie pojawiają się te same problemy: dane siedzą w Excelu, papierowych teczkach i kilku systemach naraz. Kiedy trzeba odpowiedzieć na wniosek mieszkańca, przygotować raport dla GDDKiA albo sprawdzić stan prawny działki pod drogą, zaczyna się szukanie. GIS rozwiązuje ten problem, łącząc wszystkie dane w jednym miejscu na interaktywnej mapie.

Poniżej znajdziesz pięć przykładów z wdrożeń Inspe-Projekt. Nie ogólne korzyści, ale rzeczywiste sytuacje z polskich gmin i powiatów.

Wypisy i wyrysy z MPZP w minutę zamiast w kilka tygodni

Jeden z urzędów obsługiwanych przez Inspe-Projekt przygotowywał wypisy i wyrysy z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego przez kilka tygodni. Każdy wniosek wymagał ręcznego wyszukiwania zapisów planu, analizy papierowych map i weryfikacji działek. Mieszkańcy czekali, urzędnicy byli przeciążeni.

Po wdrożeniu systemu GIS z wektoryzacją planów miejscowych czas przygotowania wypisu skrócił się do kilku minut. Urzędnik generuje gotowy dokument jednym kliknięciem, z mapą, zapisami planu i danymi działki.

Gminy które nie zdążyły zasilić Rejestru Urbanistycznego danymi planistycznymi, mają z tym dodatkowy problem. Więcej o tym co konkretnie trzeba przygotować i w jakich terminach znajdziesz w artykule Rejestr Urbanistyczny — co musi zrobić gmina i czy Twoje dane są gotowe.

Raporty do GDDKiA w mniej niż minutę

Gmina, która musiała regularnie raportować stan dróg do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, spędzała długie godziny na ręcznym zestawianiu danych z rozproszonych źródeł. Brak aktualnej ewidencji oznaczał każdorazowo pracę od zera.

Po integracji danych drogowych w systemie GIS kompletny raport, z długościami, kategoriami i stanem nawierzchni, jest gotowy w mniej niż minutę. Dane są zawsze aktualne, a przygotowanie sprawozdania stało się kwestią jednego kliknięcia.

340 km dróg powiatowych bez wyjazdów w teren

Powiatowy Zarząd Dróg w Nowym Targu zarządzał siecią 340 kilometrów dróg powiatowych bez centralnego, cyfrowego rejestru. Każda weryfikacja stanu technicznego oznaczała wyjazd, czasochłonny i kosztowny.

Po wdrożeniu systemu ewidencji dróg zasilanego fotorejestrацją pracownicy mogą oceniać stan infrastruktury i wykonywać precyzyjne pomiary bezpośrednio z biurka. Zdjęcia pasa drogowego, wykonane z dokładnością do 5 cm, zastąpiły znaczną część wyjazdów kontrolnych.

Struktura własności działek pod drogami w kilka sekund

Gmina borykała się z brakiem pewności, które działki drogowe są jej własnością, a które należą do osób prywatnych. Rozbieżności między ewidencją dróg a danymi z EGiB utrudniały planowanie inwestycji i prowadziły do błędów w rozliczeniach.

Po integracji systemu GIS z bazą EGiB każda zmiana w ewidencji gruntów jest natychmiast widoczna w module drogowym. Urzędnik sprawdza strukturę własności pod dowolną drogą w kilka sekund, bez przeszukiwania kilku systemów.

Portal mapowy dla mieszkańców

Urząd Miasta i Gminy w Myślenicach wdrożył ogólnodostępny System Informacji Przestrzennej, który udostępnia mieszkańcom dane o planach zagospodarowania, ewidencji gruntów, mieniu gminnym i sieci uzbrojenia terenu. Mieszkańcy i inwestorzy mogą sprawdzać informacje samodzielnie, przez całą dobę, bez wizyty w urzędzie.

Który wydział korzysta z GIS?

GIS nie jest jednym programem dla jednej osoby. W praktyce z systemu korzystają różne wydziały, każdy w swoim zakresie:

• Wydział dróg i infrastruktury — ewidencja dróg i mostów, przeglądy techniczne, obsługa zajęcia pasa drogowego, planowanie remontów
• Wydział planowania przestrzennego — obsługa MPZP, rejestr decyzji WZ, wypisy i wyrysy, zasilanie Rejestru Urbanistycznego
• Wydział mienia i nieruchomości — ewidencja mienia komunalnego, umowy, nadzór nad gruntami
• Wydział geodezji — numeracja adresowa, integracja z EGiB, dane przestrzenne EMUiA
• Zarządzanie oświetleniem — inwentaryzacja punktów świetlnych, planowanie konserwacji, kontrola kosztów energii

Gminy które wdrożyły modułowy system IPmap zaczynają zazwyczaj od jednego obszaru i rozbudowują system w miarę potrzeb. Sprawdź jak działa modułowy system IPmap dla gmin i JST.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się GIS od SIP?

GIS (System Informacji Geograficznej) to ogólna nazwa technologii łączącej dane z lokalizacją na mapie. SIP (System Informacji Przestrzennej) to określenie stosowane w administracji samorządowej i oznacza system GIS dostosowany do potrzeb urzędu gminy lub powiatu. W praktyce oba terminy oznaczają to samo, tyle że SIP podkreśla kontekst administracyjny i prawny.

Czy mała gmina wiejska też potrzebuje systemu GIS?

Tak. W małym urzędzie jeden pracownik często odpowiada jednocześnie za drogi, mienie i planowanie. System GIS pozwala mu pracować sprawniej bez zwiększania zatrudnienia. Modułowa budowa systemu IPmap pozwala zacząć od jednego obszaru i dokładać kolejne moduły kiedy pojawi się na nie potrzeba.

Ile trwa wdrożenie systemu GIS w gminie?

Standardowe wdrożenie jednego modułu zajmuje kilka tygodni. Obejmuje instalację systemu na serwerze urzędu, zasilenie danymi i szkolenie pracowników. Harmonogram ustalany jest indywidualnie, żeby nie zakłócać bieżącej pracy urzędu.

Gdzie przechowywane są dane po wdrożeniu?

System instalowany jest na serwerze urzędu. Dane nie trafiają do zewnętrznej chmury i pozostają pod kontrolą administratora w urzędzie. To ważne przy danych wrażliwych, np. z wniosków o zajęcie pasa drogowego lub danych własnościowych z EGiB.